KARACİĞER YETMEZLİĞİ
Karaciğerin işlevlerinin bir bölümünü ya da tamamını yerine getirememesinden kaynaklanan bozukluklara çok sık rastlanır. Karaciğer işlevlerinin çokluğu ve çeşitliliği düşünülürse bunlardan bir ya da birkaçının değişen ölçülerde aksama olasılığının yüksekliği de kolayca anlaşılabilir.
Karaciğer işlevlerinin büyük Ölçüde aksamadığı olgulara bazen “küçük karaciğer yetmezliği” adı verilir. Gerçekte bu tanının dayandırıldığı belirtiler birbirinden çok farklıdır; sindirim güçlüğü, bulantı, karında gaz fazlalığı öğünlerden sonra uyku eğilimi, baş ağrısı, bedensel, ruhsal ve cinsel güçsüzlük, urtiker ve egzama gibi çeşitli deri belirtileri tanıya temel olabilir. Bir başka deyişle, hastalığı oluşturan belirtiler bütünü (sendrom) çok belirsizdir; karaciğerdeki işlevsel bozukluk tam olarak ortaya konamaz ve belirtilerin çeşitliliğini ne ölçüde etkilediği bilinemez. Bazı hekimler küçük karaciğer yetmezliğini bir tür “moda” hastalık olarak nitelemekte, belirtilerin değişkenliğini de buna bağlamaktadır.
Tanıda dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Örneğin, sindirim ve emilim sorunlan karaciğer hastalığıyla birlikte ortaya çıkan, ama bundan kaynaklanmayan pankreas ve mide-bağırsak sistemi bozukluklarına bağlı olabilir. Bazen sindirim güçlüğünün temelinde psikosomatık süreçler yatar; “karaciğer hastalığı” olduğunu bilmek hastada endişe ve bunaltıya yol açabilir. Hepatit sonrasında gelişen sindirim güçlüğü ve sinırsel-ruhsal hastalıklar aynı nedenden kaynaklanabilir. Karaciğer bazen alerjik deri döküntülerinin ve baş ağrısının nedeni olarak görülür. Karaciğerin zehirsizleştirici (toksinleri giderici) etkisi yetersiz kaldığı zaman hastaya verilen ilaçlara ya da besinlere karşı aşın duyarlılık gelişebilir. Ama yeterli kanıt olmadan genelleme yapmamak gerekir.
Karaciğerin temel işlevlerinde hafif de olsa bir aksama bulunduğunu gösteren kesin kanıtlar olmadan “küçük karaciğer yetmezliği” tanısı konamaz. Safra tuzlarının oluşum ve salgılanmasında belirgin bir bozukluk varsa karaciğere bağlı sindirim güçlüğünden söz edilebilir. Karaciğerinin şişmiş olduğu saptanan hastalarda öğünlerden sonra midede ağırlık, ağızda acılık, sindirim güçlüğü gibi yakınmalar genellikle karaciğer şişmesi ile açıklanır; oysa bazen bunlar karaciğerdeki bir virüs enfeksiyonu sonucunda ortaya çıkar.
Çeşitli derecelerdeki karaciğer yetmezliğinden ancak karaciğer işlevlerinde gerçekten bir bozukluk varsa söz edilebilir. Karaciğer yetmezliğinin genel olarak üç biçimi vardır:
• Hafif.
• Gittikçe ağırlaşan.
• Ağır (karaciğer koması ve koma öncesı).
Kuşkusuz bunların kesin sınırlarla birbirinden ayrıldığı söylenemez, çünkü belirtiler aşamalı olarak ağırlaşır ve belli ölçüde öbürlerinden ayrılır.
Bu içerik Özgür Pazar sitesindedir.
Kaynak:
Karaciğer Yetmezliği
